अर्ज किया है.....

चलो उसका नही तो खुदाका एहसान लेते है.....
वो मिन्नतसे नही माना तो मन्नतसे मांग लेते है

Into the Mystic (Supernatural, Season 11)

To be frank, I was dreading this episode. With Lucifer out of the Cage possessing Castiel, the clueless duo of Dean and Sam fighting their own demons and Crowley cowering in a corner, things couldn't have been more dreadful. I totally pictured Lucifer running amok on earth killing innocents and having a hell of a time. But thank God, someone out there had a sense to lighten things up a bit with a case. Under the normal circumstances, I would have balked at the episode in which a banshee played a central role - it is too mundane a supernatural force by the series' standards. But I ain't complaining - no sir, not a word of protest.

That said, I wasn't able to understand how Sam guessed that Eileen was deaf. Frankly, with Sam suspecting her my needle of suspicion pointed to Mildred - despite her claims of not seeing or hearing anything. I am also not sure how the angels have figured out that Lucifer is possessing Castiel now. I wish one of them would inform the Winchesters. In the meantime I keep wincing every time Dean talks about this attraction between him and Amara.

3. जगावेगळी मुशाफिरी - दिवाळी अंक २०१५

दिवाळी संपून जवळजवळ ३ महिने होत आल्यावर वाचायला घेतलेला हा दुसरा दिवाळी अंक. 'मस्त भटकंती' वाचून झालेल्या निराशेनंतर हा अंक वाचायला घ्यावा की नको अश्या संभ्रमात मी होते. पण मुखपृष्ठावरचं हिरव्याकंच वाटेचं चित्र पाहून 'निदान उघडून तरी पाहू' असा मोह झालाच.

दोन अंकांची तुलना करत नाहीये मी. पण तरी 'प्रवास' ह्या विषयावर आधारित असलेला अंक कसा असावा ह्याचं हा अंक हे एक उत्तम उदाहरण आहे. सुरेख छायाचित्रे, मोठा फॉन्ट, ह्या पानावरून त्या पानावर टोलवाटोलवी असलीच तर फार थोड्या प्रमाणात आणि वाचकांशी गप्पा मारत असल्यासारख्या भाषेतले लेख. उगाच माहितीचा ओव्हरडोस नाही. दर पानाआड जाहिरात नाही. आणखी काय पाहिजे?

तसे मला सगळेच लेख छान वाटले पण सगळ्यात आवडलेले म्हणजे - सेरेंगेटी, दांडेलीची रानभूल, कान्हा, थाट डोंगरच्या मैनांचा, रात्रीच्या गर्भात ट्रेकर्सच्या विश्वात, 'खाद्य मुशाफिरी' तले सर्व लेख, वाराणसी:सारनाथ, शोधाशोध गोवा-पोर्तुगाल नात्याची, हिमबिबट्याच्या शोधात, पाउले चालती कैलासाची वाट, हंपी: काळाच्या उदरातली, सायकलस्वारी युरोपवारी आणि मंतरलेलं मियाजीमा. 'द टर्मरिक सिटी' चं फोटो फिचर हळदीचा एक नवा रंग दाखवून गेलं. "मंझिल से बेहतर ये रास्ते" सुध्दा छानच.

माझ्या प्रवासाच्या ToDo List मध्ये आणखी नव्या गोष्टींची भर पडली:

सेरेंगेटी - गोरोंगोरो क्रेटर, तिथले बिग-५ म्हणजे सिंह, हत्ती, गेंडे, पाणघोडा आणि जंगली म्हशी, लेपर्ड लेंड, मन्यारा लेक
हंपी - सिस्टर स्टोन्स, तेनालीराम व्ह्यू पोईंट, विरुपाक्ष मंदिर, त्रिमुखी नंदी, यंत्रोद्धार अंजनेय, हजारीराम मंदिर, सासविकाळू गणेश, कडलीकाळू गणेश, विजय विठल मंदिर,
पंचमढी - पांडवलेणी, चौरागड, धूपगड, राजगिरी, सुंदरगड
मियाजीमा (जपान) - इत्सुकूशिमा जिंज्या, मोमिजी मांजू, मिसेन पर्वत, ओमोतो पास, मोमिजीदानी पार्क, शिशिव स्टेशन मधलं मांजू बनवायचं दुकान
हेमिस नेशनल पार्क. लडाख
सीएसटी स्टेशन गाइडेड टूर
स्पेन - मिरादोर द सेन निकोला, फ्लेमेन्को टूर, रोमन ब्रीज (कोर्दोबा), अमाल्तिया रेस्टोरंट, मेझक्कीता मशीद
दांडेली-अणशी अभयारण्य
Toy Trains - दार्जिलिंग ट्रेन, कांग्रा व्हेली गाडी, कालका-सिमला गाडी
कैलास मानसयात्रा
गोवा - मार्टीन्स कॉर्नर हॉटेल (कोलवा बीच आणि माजोरडा बीच मध्ये), हंड्रेड मानैरास हॉटेल
सिडनी - द रॉक्स मार्केट, नाईट नुडल मार्केट, [पेंडीज मार्केट, मामक रेस्टोरंट, मलाय-चायनीज रेस्टोरंट, फूड टूर्स

मध्य प्रदेश खादाडी - आटेकी पंजिरी, माळवी पोहे, गराडू, भुट्टेका किस, गिले नारियल के पेटीस, दूध की शिकंजी, रतलामी शेव, भोपाल चटोरी गल्ली (बेकरी बिस्किटं, बनपाव, शिरमाल), दाल बाफले, मावाबाटी, खोपरापाक, पतीसा (सोनपापडी), निंबू/ आम शिकंजी, नारियल क्रश, गव्हाची थुली, गुजीया, ग्वाल्हेर (कलाकंद, तील गजक), सागर, बुंदेलखंड (चीवौजी की बर्फी, कुंदा के पेढे, माने की गुजीया, मगद का लड्डू), खूरई गावातली खुस्चन मिठाई, जबलपूर (खोये की जिलेबी, आलूबोंडा, राजगिरा चक्की, चवळीवडे), दाल-पानीए, चक्की की शाक, टापू

गुजराती खादाडी - सुरती लोचो, सुरत (घारी, नानकटाई, सुतरफेणी), मगज, सालमपाक, लीलवानी, लीलो चेवडो, भरूच (खारी शिंग), पाटण रेवडी, पोरबंदर खाजली, हलवासन, डाकोर गोटा

विदर्भ खादाडी - सावजी चिकन/मटण, खसखशीची भाजी, पातोडी रस्सा, दाल कांदा, पावटा उसळ

दोन स्पेशल

'इश्क होता नही सभीके लिये' - मला वाटतं काही वर्षांपूर्वी आलेल्या 'जॉगर्स पार्क' मध्ये एका गाण्यांत हे शब्द होते. पूर्ण नाटकभर मला ते आठवत राहिले. गोष्ट म्हटली तर स्वप्ना आणि मिलिंद ह्यांच्या दशकभरापूर्वीच्या अधुरया कहाणीची. म्हटली तर बदलत्या जगाची आणि त्यासोबत बदलत गेलेल्या पत्रकारितेतल्या मूल्यांची. एका वर्तमानपत्रात उपसंपादक असलेला मिलिंद रात्रपाळीला ऑफिसात असतो. शहरात नुकतं बांधकाम सुरु झालेल्या सांस्कृतिक केंद्राची भिंत पडून त्यात एका तान्ह्या बाळासह काही मजूर ठार होतात आणि ही बातमी फ्रंट पेजवर पुराव्यासकट छापायची अगदी जय्यत तयारी त्याने केलेली असते. पण म्हणतात ना Man proposes and God disposes. रात्रपाळीला कोण आहे ह्याची चौकशी करत एक बाई ऑफिसात घुसते आणि ती दुसरीतिसरी कोणी नसून जी आपल्याला दहा वर्षांपूर्वी सोडून गेली होती ती आपली प्रेयसी स्वप्ना आहे हे मिलिंदला कळतं तेव्हा तो हडबडतो. पण त्याहून मोठा धक्का त्याला तेव्हा बसतो जेव्हा त्याला कळतं की ती भिंत पडली त्या बिल्डिंगचं बांधकाम करणारया बिल्डरच्या कंपनीत स्वप्ना पब्लिक रिलेशनचं काम करतेय आणि त्या बातमीत कंपनीचं नाव छापून येऊ नये म्हणून प्रयत्न करायला ती आलेय. मग नाटक विणलं जातं ते दोन प्रकारच्या तणावाच्या धाग्यांनी - एक त्यांच्यातल्या तुटलेल्या नात्यातला आणि दुसरा त्यांच्या मूल्यातल्या संघर्षाचा.

खरं तर जे लोक एकमेकांपासून काही कारणाने वेगळे झालेत त्यांनी आयुष्यात पुन्हा भेटूच नये ह्या मताची मी. किती नाही म्हटलं तरी भूतकाळ डोकावणारच. एव्हढंसं आपलं आयुष्य, त्यात जे घडूनही अनेक वर्षं झाली आहेत, जे बदलता येत नाही त्याविषयी चर्चा करण्यात, वाद घालण्यात आणि एकमेकांना ओरबाडण्यात वेळ का घालवावा माणसाने? पण आपल्या तंत्राने चालेल ते आयुष्य कुठलं? स्वप्ना आणि मिलिंदचं नेमकं हेच होतं - जे पूर्वी झालंय त्याबद्दल न बोलण्याचा ते आधी कसोशीने खूप प्रयत्न करतात. आता वर्तमानकाळात जो मुद्दा आहे त्याबद्दलची आपापली बाजू एकमेकांना पटवून द्यायचा आटोकाट प्रयत्न करतात. पण एक क्षण असा येतो की पूर्वी जे झालं त्याबद्दलचा कडवटपणा मिलिंद दूर ठेवू शकत नाही. मग वर्तमान बाजूलाच राहतो आणि सगळे बांध फुटल्यासारखे दोघं भूतकाळाबद्दल बोलत रहातात - कधी एकमेकांना समजून घेत तर कधी एकमेकांना ओरबाडत. नाटकात हा संघर्ष खूप सुरेख पद्धतीने दाखवलाय. इतका की शेवटी मिलिंद काय करणार ह्याबद्दल आपल्याला अपार उत्सुकता वाटते.

आणि नेमकं इथेच सगळं भरकटतं. नाटकाचा शेवट एक पळवाट वाटते. एक convenient पळवाट. अर्थात लेखकाने मिलिंद बातमीत बिल्डरचं नाव छापतो असं दाखवलं असतं तर काही प्रेक्षकांना तो आजच्या युगात न खपणारा आदर्शवाद वाटला असता. तो नाव छापत नाही असं दाखवलं असतं तर काहींना त्याच्यातल्या पत्रकाराचा पराजय आवडला नसता. पण दोन्हीपैकी एक करून लेखकाने एक भूमिका तरी घेतली असती. इथे ते होत नाही. त्यामुळे निदान मला तरी नाटकाच्या शेवटी फसवल्यासारखं वाटलं. बरं आज बातमी छापली नाही म्हणून उद्या त्यावर अधिक काही लिहून येणार नाही असं थोडंच असतं? त्यातून ही घटना घडते ८९ मध्ये. तेव्हा देशांतर्गत किंवा शहरातल्या बातम्या पेपरात जास्त असणार. मग ह्या बातमीचं आयुष्य एक दिवसाचंच कसं? पण ह्या प्रश्नांची उत्तरं आपल्याला मिळत नाहीत. त्यामुळे एक प्रेक्षक म्हणून कुठेतरी असमाधानी वाटतं.

असो. जितेंद्र जोशी आणि गिरिजा ओक-गोडबोले दोघांनी खूप छान काम केलंय. जितेंद्र जोशीला तर आजवर मी विनोदी भूमिकेतच पाहिलं होतं. गंभीर भूमिकेत पहाण्याचा पहिलाच प्रसंग. भोसलेचं काम करणारा कलाकार सुध्दा सुरेख काम करून गेलाय. मराठी नाटकांत नेपथ्य नेहमीच छान असतं तसं इथेही आहे - अगदी आजकाल नामशेष झालेल्या केसेट प्लेयरपासून ते गार पाण्याच्या माठापर्यंत. पण त्याहीपेक्षा मला आवडला तो नाटकाचा साउंड इफेक्ट - मग तो रात्री ओरडणारया टिटवी किंवा कुत्र्याचा आवाज असो नाहीतर मिलिंदच्या सांगण्यावरून बंद आणि चालू झालेल्या प्रेसचा. खरोखर स्पेशल :-)

They tried to bury us. They didn't know we were seeds.

- Mexican Proverb

2. मस्त भटकंती - दिवाळी अंक २०१५

खरं तर जानेवारीतच लायब्ररी एक महिना बंद करायची असं ठरवलं होतं. कारण दरवेळी कपाट उघडलं की मागच्या वर्षी घेऊन ठेवलेले दिवाळी अंक दिसायचे आणि ते वाचायचे राहून गेलेत ह्याची आठवण व्हायची. पण का कोणास ठाऊक, रोज पुस्तकाची काही पानं वाचली नाहीत तर चुकल्याचुकल्यासारखं वाटत रहातं. म्हणून जानेवारीत लायब्ररीतून पुस्तकं आणली. आता मात्र पण केलाय की फेब्रुवारीत लायब्ररी बंद करायची म्हणजे करायची. हा पण पुरा करायला सुरुवात म्हणून 'मस्त भटकंती' वाचायला घेतला.

लेखांचे विषय मस्तच वाटत होते आणि पर्यटन हा तर माझ्या जिव्हाळ्याचा विषय. पण 'प्रथमग्रासे मक्षिकापात:' अश्यातला प्रकार झाला. Canada मधल्या बुटचार्ट गार्डन्स वरचा पहिलाच लेख वाचायला घेतला आणि जेमतेम ३-४ परिच्छेदानंतर पानाच्या शेवटी 'पान ६६ वर...' हे शब्द दृष्टीस पडले. पानं उलटून तो लेख पूर्ण केला. पण दुसर्या लेखाचं तेच. आता मात्र मी वैतागले. एखाद-दुसर्या लेखाचं ठीक आहे पण प्रत्येक लेखासाठी अशी पानं उलटत बसायचं म्हणजे तापच की. त्यात लेखाचं एक पान आणि एक जाहिरात असं प्रमाण. व्यावसायिक तडजोडीचा भाग म्हणून एका ठराविक मर्यादेपर्यंत जाहिराती समजू शकतो पण इथे मात्र अतिरेक झाल्यासारखा वाटला हे नक्की. लेख वाचताना आणखी एक लक्षात आलं ते असं की काही काही लेखांत त्या पर्यटन स्थळाविषयी नुसती माहिती आहे. अशी माहिती काय आजकाल नेटवर कुठेही मिळते. पर्यटन विषयक लेखांत लेखकाची स्वत:ची मतं, निरीक्षणं, एखादा मजेशीर किंवा हृद्य अनुभव असं काही असेल तर तो वाचनीय होतो. वाचकाला आपण त्या जागी स्वत: फिरतोय असं वाटलं पाहिजे. पण हे भान फार थोड्या लेखक-लेखिकांना आहे असं दिसलं.

मला आवडलेले लेख म्हणजे 'ले गया दिल साकुरा जपान का', 'जलस्मारकं' ह्या विभागातले सर्व लेख, अभिनेत्री मृण्मयी देशपांडे चा हिमालयातल्या ट्रेकिंग वरचा लेख, जयराज साळगांवकर ह्यांचा 'बुलावा आया और', 'ऑरोराचा भुलभुलैय्या', 'सिक्कीममधल्या टुमदार घरात', 'पाताळगुहा आणि जंगलं', 'विदर्भातील खजुराहो' आणि 'रुपीन पास'. मी कधीही ट्रेकिंगला वगैरे गेले नसले तरी मलाही हिमालयाचं विलक्षण आकर्षण आहे. कधीकाळी बेस केम्प पर्यंत जाऊन यायची इच्छा मीही बाळगून आहे. मृण्मयी देशपांडे आणि साळगांवकर ह्यांच्या लेखांनी त्या इच्छेने पुन्हा उचल खाल्ली आहे. :-) 'उद्याने-देशांतर्गत' मधून कोलकात्याचं वनस्पती उद्यान आणि पैठणचं ज्ञानेश्वर उद्यान ह्यांची माहिती मिळाली. 'मुक्काम आकाशात' ह्या जयश्री देसाई ह्यांच्या लेखातून साहसी पर्यटनात नवं काय चाललंय ते समजलं. कोकणातल्या बकासुराच्या वाड्याबद्दल वाचून मजा वाटली. 'देव मामलेदारांचं देऊळ' लेखाने एका वेगळ्या देवळाबद्दल सांगितलं खरं पण लोकांनी देऊळ बांधावं इतकं काय चांगलं कार्य १९ व्या शतकातल्या त्या मामलेदाराने सटाण्यात केलं ते लेखातून पुरेसं स्पष्ट झालं नाही. सज्जनगडावर स्वामी समर्थांचं थीम पार्क झालंय हे वाचून थोडं विचित्र वाटलं पण खरं तर ते एक म्युझियम आहे. तिथे जायची उत्सुकता वाढली आहे. मेक्सिकन केरेबियन समुद्रातल्या अंडरवॉटर म्युझियमची चित्रसफर मस्त.

एकंदरीत काय तर अंकाची मांडणी अधिक घट्ट केली आणि लेखकांच्या भाषाशैलीत थोडे बदल आणले तर हा अंक अधिक वाचनीय होईल.

असो. हा अंक वाचल्याने माझ्या पर्यटनस्थळाच्या यादीत आणखी काही जागा समाविष्ट झाल्या आहेत:

जपान चेरी ब्लॉसमच्या दिवसांत
पीटरहॉप गार्डन, रशिया
बारा मोटेची विहीर, सातारा
रानी की बाव, गुजरात
चांद बावडी, राजस्थान
कुंडी भंडारा, दापोली
पैठणचं ज्ञानेश्वर उद्यान
कोलकात्याचं वनस्पती उद्यान
मेघालय पाताळगुहा आणि जिवंत मुळाचे पूल
ऑरोरा, पोलर नाईटस्, मिडनाईट सन
मार्कंडदेव मंदिरे, चंद्रपूर

कधी आणि कसं जमतं ते पाहायचं :-)

NYPD Red 3 - James Patterson (Spoiler Alert!)

Between you and me, 'NYPD Red 3' is a very unimaginative title. Hell, it almost sounds as if the author gave it a working title as he was writing it and lateron forgot to change it. :-) But I guess it is better than giving a title that has no relation whatsoever with the plot. At least it gives the information that this is the 3rd installment in the NYPD Red series. I read the 2nd offering - the one containing the Hazmat killer - recently but I am yet to read the start of the series so I don't really know what's wrong with detective Kylie McDonald's husband.

So anyways, this one starts when the only son of one of New York's wealthiest - the group that NYPD Red was formed to serve - is kidnapped. The funny thing is that no one reports Hunter Alden junior aka Tripp as missing. The elite force is instead called upon to investigate why Tripp's driver Peter was beheaded. Detectives Zach and Kylie soon realize that all's not well in the paradise and there is more to this than meets the eye. But their efforts to get at the truth are frustrated because of Hunter Alden Senior's influence. The new mayor Muriel Sykes is of help to a limited extent but the detectives realize that if they have to solve the double crime, they need to step on more than a few toes.

Hmmm.....the killer's identity did come as a surprise, and a little bit of shock. But I must say that the killer went to a great length to get at the 100 million dollars. Surely, things would have been a lot easier if he had used just Project Gutenberg to blackmail Hunter rather than orchestrating the kidnapping of his son.

And in the subplot of Cheryl's taking off to help her ex-husband, in my humble opinion, Dr. Gerri got it all wrong as far as Zach is concerned. Zach gets full marks for behaving the way he did in my book. It was a natural reaction and Cheryl the woman, not Cheryl the psychologist, would have behaved much the same way if the shoe were on the other foot. Of course Kylie doesn't come out smelling like roses in this whole episode but then it takes all kinds to make this world, doesn't it?

I liked the novel and might read the original novel of the series just to find out 'where it all began' but if there is any 'NYPD Red 4', I don't think I am going to pick it up in a hurry. The whole plot of the detectives trying to solve the crimes related to rich folks as the paparazzi and politicians breath down their neck is getting too common. :-(