१०. लोकमत दीपोत्सव (दिवाळी अंक २०२५) (किंमत रुपये ३९९)

हा अंक मी दरवर्षी शेवटी वाचायला राखून ठेवते. मागच्या वर्षी असाच राखून ठेवला आणि वाचायचा राहून गेला. शेवटी म्हटलं ह्या वर्षीचे दिवाळी अंक येतील तोवर वाचायला राहायला नको म्हणून वाचायला घेतला.

खरं सांगायचं तर २०२५ च्या अंकाने थोडी निराशा केली. दरवर्षीच्या अंकात रिपोर्ताज असतात ते वाचायला खूप मजा येते, बरीच वेगळी माहिती मिळते. पण २०२५ च्या अंकाची सुरुवात चॅटजीपीटीने झालेली पाहून वैताग आला खरं तर. ह्या एआय टूल्सचं अजीर्ण झाली आजकाल. तसं म्हटलं तर सेलिब्रिटीजने प्रश्न विचारावेत आणि उत्तरं चॅटजीपीटीने द्यावी ही कल्पना छान आहे. पण पहिले काही सवाल-जवाब वाचले आणि पुढे वाचायची इच्छा झाली नाही. महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांनी शेतीच्या विकासासाठी काय करता येईल हा प्रश्न चॅटजीपीटीला विचारलेला पाहून माझंच काय पण चॅटजीपीटीचंसुद्धा मनोरंजन झालं असेल :-) तस्मात काय तर हा "माणूस, मशीन आणि मॅजिक" विभाग मी अजिबात वाचला नाही.

त्यामानाने 'उलटसुलट' हा विभाग अधिक आवडला. खास आवडलेले लेख म्हणजे 'पिकलेला फणस' (वंदना अत्रे), 'डायपरपासून डायपरपर्यंत' (धनंजय जोशी) हे असिस्टेड लिव्हिंग फेसिलिटीजवरचे लेख, 'मायोंग' (मेघना ढोके) हा आसाममधल्या जादूटोणा वगैरेसाठी (कु)विख्यात गावावरचा लेख, 'युरोपातील चेटूक' (वैशाली करमरकर) हा युरोपमधल्या चेटकिणींवरचा लेख, 'घ्या वापरा फेका' (माधुरी पेठकर/भक्ती बिसुरे) हा फास्ट फेशनचे धोके सांगणारा लेख, 'सॅन्टा फे' (नीरजा पटवर्धन) हा सॅन्टा फे ह्या ऑपेरा कंपनीच्या कॉश्च्युम शॉपवरचा लेख, 'एका जहाजाचा मृत्यू' (समीर मराठे) हा गुजरातच्या अलंग मधल्या जहाजाच्या शिप ब्रेकिंग व्यवसायावरचा लेख, आणि 'एका गाडीचा जन्म' (श्रीनिवास नागे) ह्यांचा महिंद्राच्या चाकण इथल्या ऑटोमॅटिक असेम्ब्ली लाईन असलेल्या प्लांटवरचा लेख. हे सगळे खूप माहितीपूर्ण आणि विचार करायला लावणारे वाटले. 

२०२६ च्या दिवाळी अंकात हे असेच माहितीपूर्ण लेख वाचायला मिळतील ही अपेक्षा.