I am sitting down to browse through the Notes section of my mobile - sifting through the entries, trawling the internet for tidbits of information jotted down while reading a book or some newspaper article. I will note down some of them on this blog so I can maybe come back to them when I have some more time. And then I will delete them from my phone. This has become almost a monthly ritual now. Sometimes when I am jotting down these notes on the phone I wonder if I will ever have time to go through them in detail. It's akin to the feeling that I have when I thumb through the thick notebooks looking for a recipe from the thousands accumulated over the years. Will I ever try even 1% of these?

Oh well, let's hope for the best, shall we? So here's one such entry - a poem dedicated to curry by William Makepeace (rather an odd middle name, don't you think?) Thackeray. I was looking for the entire collection called 'Kitchen Melodies' which contains this poem. But I guess I will have to buy the book for that.

Do check it out if you are a curry fan :-)

नुकतेच मीना प्रभू ह्यांचं 'इजिप्तायन' हे पुस्तक वाचून संपवलं. नाव जरी 'इजिप्तायन' असलं तरी इजिप्तसोबत जॉर्डन आणि इस्त्रायल ह्या देशांच्या सफरीची माहिती ह्यात आहे. वाचून खरोखर थक्क झाले. एकटीने आणि तेही आधी फारशी तजवीज न करता ह्या तिन्ही देशांत फिरून येणार्या लेखिकेचं कौतुक वाटलं. नाहीतर आम्ही कुठे जायचं म्हटलं की विमान वेळेवर सुटेल ना, ट्रेनमध्ये खिडकीकडची जागा मिळेल ना, होटेल कसं असेल ह्या विवंचनेत सहलीचा आनंद घ्यायचं पण विसरतो. रहाण्याची सोय, प्रवासाचं गणित आणि साईटसिइंग ह्या त्रिकोनाच्या तिन्ही बाजू जुळवता जुळवता नाकी नऊ येतात. खांद्यावर पडशी टाकून मुसाफिरी करण्याचं स्वप्न ह्या जन्मी तरी स्वप्नच रहाणार. असो.

तरीही लेखिकेने केल्या त्या दोन गोष्टी मी कधीच करू शकणार नाही. एक म्हणजे एखाद्या पर्यटन स्थळात गाईड किंवा तिथे काम करणारे रखवालदार ह्याच्यासोबत आजूबाजूला कोणी नसताना एकटीने तिथे फिरणे. ह्यात धोका आहे ही बाब नजरेआड करता येण्यासारखी नाही. कबुल आहे की ह्या बंधनामुळे केवळ पर्यटकांची गर्दी असलेल्या जागाच पहाता येतील पण 'सर सलामत तो पगडी पचास' हेही तितकच खरं नाही का? दुसरं म्हणजे मुस्लीम धर्माचा पगडा असलेल्या देशात त्यातल्या बाकी धर्मियांना अनिष्ट वाटणार्या प्रथांबद्दल बोलणे उदा. हिजाब, जिलबाब. त्या लोकांना बाकीच्या धर्माबद्दल कितीही कुतूहल असलं तरी त्यांच्यातले बरेचसे लोक दुसऱ्या धर्मांबद्दल फारसे सहिष्णू नसतात आणि स्वत:च्या धर्माबद्दल काही शंका असल्याच तरी त्याबद्दल दुसर्या धर्माच्या व्यक्तीने मत व्यक्त केलेलं ते खपवून घेतीलच असंही नाही. मग कशाला विषाची परीक्षा घ्या?

एकदा विचार आला होता की तिन्ही देशातल्या लेखिकेने पाहिलेल्या स्थळाबद्दलची माहिती टिपून ठेवावी. मग लक्षात आलं की अस २-३ महिने सलग फिरणं आपल्याला सध्या तरी शक्य होणार नाही. :-( तरी ह्या पुस्तकाच्या निमित्ताने ह्या तिन्ही देशांना जायचंय ह्या बेताची पुन्हा एकदा आठवण झाली हेही नसे थोडके.

अजून ह्याच लेखिकेचं 'चीनी माती' वाचायचं आहे. पण आता ते बहुतेक पुढल्या वर्षीच वाचेन. सध्या रॉबिन शर्मांच Discover Your Destiny घेऊन आलेय.

काही दिवसांपूर्वी एक संस्कृत श्लोक वाचनात आला:

परप्रयुक्त: पुरुषो विचेष्टते
सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा

म्हणजे कळसूत्री बाहुली ज्याप्रमाणे सूत्रधाराच्या इच्छेनुसार हालचाली करते त्याप्रमाणे मनुष्य ईश्वराच्या इच्छेनुसार हालचाली करतो.

ह्याच अर्थाचं एक इंग्लिश वाक्य काही दिवसांनी वाचलं.

You walk in the direction God points you

किती साम्य आहे ना दोन्ही वाक्यांत? :-)

Whatever else anyone might say about the new TRAI regulations on SMS, I am happy that I don't have to reach for my phone at every beep to find the SMS is from someone who is offering me an opportunity to work from home or trying to sell something that I absolutely don't need. I don't know for how long this calm will last but for now, I am enjoying it :-)

हेपी बर्थडे पु.लं.

खरं सांगू का? तुम्ही आमच्यातून गेला आहात हे मला अजूनही खरंच वाटत नाहिये. कारण तुमच्या पुस्तकांच्या पानांपानांतून तुम्ही भेटत होतात, भेटत आहात आणि भेटत रहाल. घरापासून दूर परक्या देशात, परक्या लोकांत असताना तिथे रुळेपर्यंत तुमच्याच पुस्तकांनीच आधार दिला. खरं तर ती पुस्तकं अश्या काळातली जो काळ माझ्या पिढीने कधी पाहिलाच नाही. तरी तो आपला वाटत राहिला, नॊस्टेल्जिक करत राहिला. फ़्लॆट संस्कृतीत वाढलेल्या मला चाळीची ओळख तुमच्या बटाट्याच्या चाळीने करून दिली. "अरेरे! आपण चाळीत का वाढलो नाही" हे तेव्हाच्या वयात वाटायला लावायची किमया तुमच्याच लेखणीची. तुमच्या नंदा प्रधानाने रडवलं, पेस्तनकाकांनी हसवलं....आणि त्याच वेळी आयुष्य़ आयुष्य़ ज्याला म्हणतो त्याबद्दल बरंच काही शिकवलं. किती लिहू आणि काय लिहू? ही यादी न संपणारी आहे. तुमचं ऋण न फ़िटणारं आहे किंवा मला ते फ़ेडायचंच नाहिये म्हणा ना.

आता श्रीकांत मोघे तुमची ’वायावरची वरात’ घेऊन आलेत. हा प्रयोग पहायची आशा मलाही आहे. तुमच्याच भाषेत सांगायचं तर ’कधीकधी देवाजी कृपा करतो’, हो ना? बघू माझ्यावर कधी ही कृपा होते.

चला, मग भेटू यात पुन्हा तुमच्या पुस्तकांतून. आत्ता तुमच्या ’हॆपी बर्थढेंच्युयु’ साठी हे कॆडबरी सेलेब्रेशन्स माझ्याकडून :-)

झोपी गेलेला जागा झाला - एक धम्माल-ए-धम्माल अनुभव

हर्बेरियमतर्फ़े येणारं शेवटचं नाटक म्हणून ’झोपी गेलेला जागा झाला’ ची जाहिरात आली तेव्हाच ठरवलं होतं की काहीही झालं तरी हे नाटक चुकवायचं नाही. ह्याआधी आलेलं ’आंधळं दळतंय’ पाहणं मनात असूनही शक्य झालं नव्हतं. १ तास रांगेत उभं राहून मान आणि पाठीचं धिरडं करून घेऊन तिकिट घेतलं. आणि प्रयोग पाहिल्यावर त्याचं अक्षरश: सार्थक झाल्यासारखं वाटलं. :-)

विजू खोटे, सतीश पुळेकर, सुनिल बर्वे, संपदा जोगळेकर, दिन्यार तिरंदाजच काय पण इतर सहकलाकारांचीही काम सुरेख होती. चक्क भरत जाधवचं कामही मला आवडलं. खास लक्षात राहतील ते सतीश पुळेकरांचे डॊक्टर आठवले आणि सीआयडी इन्स्पेक्टर सावंत झालेल्या संतोष पवारांचा अभिनय. अफ़लातून! दिनूच्या घराचा सेटसुध्दा छानच होता. :-)

फ़क्त २५ प्रयोग आणि त्यामुळे तिकिट काढायला होणारी प्रेक्षकांची गर्दी नसती ना तर मी पुन्हा एकदा नक्की हे नाटक पाहिलं असतं. ’सूर्याची पिल्लं’, ’हमिदाबाईची कोठी’ आणि ’झोपी गेलेला जागा झाला’ सारखी नाटकं पहायची संधी दिल्याबद्दल सुनिल बर्वेचे खरंच मनापासून आभार! आणि पुढच्या वर्षीही हर्बेरियमतर्फ़े आणखी नाटकं घेऊन याच ही कळकळीची विनंती :-)

गीतेचा पहिला अध्याय काल वाचून संपला. त्यातून Takeaway काय असं जेव्हा मी माझ्या मनाला विचारलं तेव्हा एकच गोष्ट आठवली. अर्जुन कृष्णाला म्हणतो की सगळं सोडून देवाचं नाव घेत बसणं मला शक्य होणार नाही. अगदी खरं आहे ते. मीही पूर्वी बसमधून जाताना बयाचदा काही लोकांना वहीत रामनाम किंवा एखादा श्लोक पुन्हा पुन्हा लिहिताना पाहिलंय. हे मला कधी जमणार नाही आणि का कोणास ठाऊक पण पटतही नाहिये. का ते नेमकं नाही सांगता येणार. ह्यावर कृष्ण अर्जुनाला म्हणतो की मी असं सांगतच नाहिये की तू सगळं कामधाम सोडून देवाची प्रार्थना करत बस. तुझं नेहमीचं काम कर पण त्याचबरोबर देवाचीही आठवण ठेव. हे प्रॆक्टिकल वाटतं खरं पण महाकठिण. माझंच बघा ना, सकाळी ऒफ़िसच्या आधी देवाची पूजा करून निघालं की देव एकदम संध्याकाळी सूर्यास्तानंतर उदबत्ती लावताना आठवतो आणि मग रात्री अंथरुणाला पाठ टेकल्यावर. बाकीचा दिवस आयुष्य नावाचं यंत्र कशाकशाची म्हणून आठवण राहूच देत नाही. मग कुठला देव आणि कुठलं काय? :-( कसं जमवायचं हे सगळं?

पुन्हा एक गोष्ट खटकली. एका श्लोकात अर्जुन म्हणतो की घरात मोठी माणसं नसतील तर कुळातली माणसं बिघडायला वेळ लागत नाही. म्हणून मी इथल्या वडिलधाया माणसांना मारु शकत नाही. हे इथपर्यंत ठीक आहे. (तेव्हाच्या काळात झी वरच्या ’पवित्र रिश्ता’ मधल्या मानवच्या आईसारखे वडिलधारे नसतील बहुतेक!) पण पुढे असा उल्लेख आहे की कुलस्त्रिया बिघडल्या की कुलाच्या धार्मिक रीती वगैरेंचा नाश होतो, वर्णसंकर होतो. ह्या सगळ्यात फ़क्त स्त्रीचीच चूक का? वर्णसंकर करायला फ़क्त एक स्त्रीच जबाबदार असते का? त्यात पुरुषाचा हातभार असतोच ना? मग तो दोषी नाही? का बरं?

बरं, ह्यावरच्या विवरणात हे जे स्वामी प्रभुपाद आहेत त्यांनी म्हटलं आहे की स्त्रिया पुरुषात मिसळू नयेत आणि त्यांचं अध:पतन होऊ नये म्हणून त्यांना धार्मिक कर्मकांडांत गुंतवावं. तसंच स्त्रिया बुध्दिमान नसल्याने त्यांना सदोदित वडिलधाया मंडळींचं मार्गदर्शन असावं. हे वाचून मी फ़क्त ’हरे राम’ एव्हढंच म्हटलं. :-(